2017-03-08-17.15.14

Reportage – Dit gebeurt er aan de andere kant van de lijn

Zo’n 1800 jongeren worden dit voorjaar gebeld om mee te doen aan het YES!-onderzoek. Studenten van de Universiteit Utrecht stellen deelnemers vragen over bijvoorbeeld hun opleiding, werk, vrienden en opvattingen over politiek. Daarmee wordt informatie verzameld voor uniek wetenschappelijk onderzoek. Wij namen een kijkje in het YES!-callcenter.

Tekst: Maarten Dallinga

Sommigen draaien wat heen en weer op hun bureaustoel. Allemaal dragen ze een koptelefoon met microfoontje. Iedereen zit achter een computer, klaar om te bellen.

Dit is het callcenter van het YES!-onderzoek. Locatie: de Universiteit Utrecht. Hier bellen zo’n twintig sociologiestudenten vanmiddag en vanavond tientallen jongeren, overal in Nederland. Zij deden eerder al mee aan YES! en de hoop is dat ze dat ook dit jaar weer doen. In totaal worden er in maart en april 26 van dit soort belrondes gehouden.

“Ik vind het wel een beetje spannend”, zegt een van de studenten, voordat ze begint met bellen. “Als je de eerste hebt gehad, wordt het vanzelf makkelijker”, moedigt coördinator Danique van der Burg (25) haar aan. Alle studenten hebben een Excel-lijst voor zich met namen en telefoonnummers.

Lastige vragen
Na een kwartiertje is iedereen op gang gekomen. Annerie Wilbrink (19) rondt na ongeveer een half uur haar eerste gesprek af. “Sommige vragen waren erg persoonlijk, bijvoorbeeld over geloof. Dat waren wel lastige vragen om te stellen.”

De student-enquêteurs mochten niet zomaar beginnen met bellen, ze volgden eerst een instructiecollege. “Een belangrijke tip die we daar meegaven: bel met een glimlach op je gezicht”, vertelt begeleider en masterstudent sociologie Kim Stienstra (21). “Zo kom je vriendelijker over.” Ook is de studenten verteld dat ze zich moeten houden aan de exacte teksten van de vragenlijst, om objectiviteit te kunnen garanderen.

Iets gestolen?
Oscar Weusten (18) zit midden in een gesprek. Hij is beland bij een serie vragen over ‘normafwijkend’ gedrag. “Je antwoorden worden geheim gehouden”, benadrukt hij daarom. Oscar vraagt onder meer of de geïnterviewde in de afgelopen twaalf maanden iets heeft gestolen of een wapen bij zich heeft gehad.

Met de antwoorden op dit soort vragen, kan bijvoorbeeld onderzocht worden of er een relatie is tussen crimineel gedrag en opleiding of type vrienden. Doordat er tientallen vragen worden gesteld, levert ieder interview een schat aan informatie op. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht gaan er straks mee aan de slag.

Droge mond
Even verderop zit Floris Bots (26). “Ik ga even wat drinken”, zegt hij tegen zijn studiegenoot Floor Mutsaerts (24). Zij: “Ja, ik heb ook een droge mond gekregen.” Beiden hebben er net een interview opzitten. “Hij was aardig”, zegt Floor over de jongen die zij sprak. “Toen ik vroeg hoe vaak hij hoofdpijn heeft, vertelde hij: ‘Nou, met carnaval wat vaker.’ Haha.” Floris: “Ik heb ook een chille gozer gesproken.” Ze hadden wat gemeenschappelijk: “We zijn allebei kok.”

Meer dan dit soort dingen vertellen de studenten elkaar niet over de deelnemers die ze hebben gesproken. Dat mag ook niet: iedereen heeft een geheimhoudingsverklaring moeten tekenen en op naleving wordt toegezien.

Eindstand
Bo Lankamp (23) vindt het bellen leerzaam, laat ze weten. Ook begeleider Kim Stienstra denkt dat het bellen nuttig is voor de studenten sociologie: “Zo krijgen ze deze kant van het onderzoeksproces ook mee. Hier ervaren ze wat er allemaal komt kijken bij dataverzameling.”

Na ongeveer tweeënhalf uur worden de laatste gesprekken van deze dag afgerond. De eindstand: 32 voltooide interviews. Daarmee is YES! weer een hoop nuttige informatie rijker.

Hou deze site in de gaten, we publiceren regelmatig over onderzoeksresultaten. Klik hier voor eerdere artikelen. 

Welke vragen zitten er in het YES!-onderzoek? Nou, deze bijvoorbeeld:

– Hoe geïnteresseerd ben je in de Nederlandse politiek?
– Vind je dat mensen in het algemeen te vertrouwen zijn of dat je nooit voorzichtig genoeg kunt zijn met anderen?
– Hoe belangrijk is religie voor jou?
– Hoeveel van je vrienden hebben een Nederlandse achtergrond?
– Hoe denk je over homoseksualiteit?
– Hoe zoek je naar een baan?

Het YES!-onderzoek
Het YES!-onderzoek (Youth in Europe Survey) is een unieke wetenschappelijke studie, die inzicht geeft in het leven van Nederlandse jongeren en hun opvattingen. Centraal in dit academische, representatieve onderzoek staan ruim zevenduizend jongeren van meer dan honderd middelbare scholen. De deelnemers beantwoorden vragen over thema’s als sociale netwerken, etnische diversiteit, politiek, veiligheid, gezondheid, school, werk en vrije tijd. In 2011 begon de Universiteit Utrecht met het YES!-onderzoek en in 2017 is de laatste onderzoeksronde. Veel jongeren doen sinds hun veertiende of vijftiende jaarlijks mee. Geen enkele andere studie in Nederland volgt zo’n grote groep jongeren zo’n lange periode. En ook hun ouders hebben vragen beantwoord. Zo ontstaat een waardevol en uniek beeld door de tijd. Een rijke bron van informatie, voor bijvoorbeeld wetenschappers en beleidsmakers. En doordat het YES!-onderzoek ook in Duitsland, Engeland en Zweden is uitgevoerd, is het eveneens mogelijk om landen met elkaar te vergelijken.

Lees ook: 5 vragen over YES! in 2017.